7 pozycji z literatury orientalnej, które trzeba przeczytać
Literatura orientalna to nie tylko „Baśnie tysiąca i jednej nocy”. Prezentujemy dziś subiektywny ranking 7 najciekawszych współczesnych pozycji z literatury tureckiej i o samej Turcji, a także innych krajach z tego kręgu kulturowego. Znajdują się wśród nich i powieści obyczajowe, i reportaże. Poruszają tematy zarówno miłości i obyczajowości, jak i historii i przemian politycznych. Warto je przeczytać, jeśli chcemy poznać tamtejsze obyczaje. Zestawione ze sobą dają pełniejszy obraz świata Wschodu.
1. Nedjma, „Migdał. Opowieść intymna”, Zysk i S-ka 2005
Jest pierwszą powieścią erotyczną autorstwa kobiety arabskiej. Wzbudziła kontrowersję i była ważnym głosem młodego pokolenia pisarek świata arabskiego, w którym przełamała tabu.
2. Elif Şafak, „Pchli pałac”, Wydawnictwo Literackie 2013
To historia prosto ze Stambułu i losy nietypowych lokatorów Pałacu Cukiereczek (wybudowanego przez rosyjskiego arystokratę-emigranta dla umierającej żony), który, po tym jak stał się ruiną, zmienił nazwę na niechlubną. Barwne perypetie rodzinne i sąsiedzkie na tle największego miasta Turcji – ciekawa pocztówka z perspektywy jego mieszkańców.
3. Witold Szabłowski, „Zabójca z miasta moreli. Reportaże z Turcji”, Wydawnictwo Czarne 2014
Tu z kolei mamy do czynienia z kilkunastoma autentycznymi obrazkami ze współczesnej Turcji, rozdartej między Wschód i Zachód, islam i islamofobię, nowoczesność i zacofanie. O miejscowych i imigrantach. Czy o podróżnikach także? Zachęcamy do sprawdzenia!
4. Khaled Hosseini, „Tysiąc wspaniałych słońc”, Albatros 2017
Afganistan na przestrzeni 25 lat. Dwie kobiety poślubiają tego samego mężczyznę, despotę. Jedna z nich jest młoda, miała zostać żoną szewca. Druga to postać ambitna i wykształcona. Rodzi się między nimi trudna przyjaźń i właśnie o tym przeczytamy w tej książce.
5. Rzajew Anar Rasuł Ogły, „Oko proroka”, Oficyna Wydawnicza Atut 2018
Oko proroka znają Państwo jako jedną z naszych biżuteryjnych propozycji. Teraz mogą przeczytać książkę opartą na motywie mistycznego symbolu. Pozycja trudna i wymagająca znajomości wschodniej mitologii. Gratka dla pasjonatów.
6. Orhan Pamuk, „Muzeum Niewinności”, Wydawnictwo Literackie 2018
Najnowsza książka laureata Nagrody Nobla z 2006 roku. Tym razem przenosimy się do Stambułu lat 70., gdzie 30-letni bohater, szczęśliwy mąż, przypadkowo spotyka daleką krewną. Historia o wielkiej namiętności i próba odpowiedzi na pytanie, czym jest miłość.
7. Marcelina Szumer-Brysz, „Wróżąc z fusów. Reportaże z Turcji”, Wydawnictwo Czarne 2018
Książka jeszcze nieopublikowana, przewidziana na pierwsze dni października. Wydawcy zapowiadają, że będzie to kolejna opowieść o wciąż rozdartej między przeszłością i przyszłością Turcji. O tym, jak wpływają na nią wielka polityka, ruch LGBT i święcące triumfy międzynarodowe seriale ichniejszej produkcji.
Mamy nadzieję, że wśród naszych propozycji z literatury orientalnej znajdą Państwo coś dla siebie. Polecamy lekturę, tym bardziej że już niebawem czekają nas długie jesienne wieczory.
FAQ - literatura orientalna i turecka
Co to jest literatura orientalna?
Literatura orientalna to szerokie pojęcie obejmujące książki powstające w krajach Bliskiego Wschodu, Azji Centralnej i regionów z nimi kulturowo powiązanych. Znajdziesz tu zarówno powieści obyczajowe, jak i reportaże, eseje czy literaturę faktu.
Od czego zacząć, jeśli chcę poznać Turcję poprzez książki?
Najłatwiej wejść w klimat kraju przez reportaż (szybko pokazuje codzienność i społeczne napięcia) albo przez powieść osadzoną w Stambule, która oddaje tempo miasta i jego wielowarstwową historię. To świetny start dla osób, które lubią poznawać świat jak w podróży - krok po kroku, z różnych perspektyw.
Reportaż czy powieść - co lepiej wybrać?
Jeśli chcesz konkretnych obserwacji, faktów i rozmów z ludźmi - wybierz reportaż. Jeśli zależy Ci na emocjach, relacjach i obyczajowości - wybierz powieść. Najlepszy efekt daje zestaw: jedna książka faktu i jedna beletrystyka.
Czy te książki są dobre dla osób, które nie znają historii regionu?
Tak. Większość współczesnych tytułów prowadzi czytelnika intuicyjnie. Warto jednak czytać uważnie nazwy miejsc i realia - wtedy łatwiej uchwycić kontekst, a sama lektura staje się jak zwiedzanie miasta z przewodnikiem.
Jak wybrać książkę pod nastrój i temat?
Na obyczajowość i klimat miasta wybierz powieści. Na społeczne przemiany, politykę i codzienność wybierz reportaże. Na mocne emocje i historie rodzinne świetnie sprawdzają się książki osadzone w realiach kraju w kryzysie.
Dlaczego warto czytać literaturę z tego kręgu kulturowego?
Bo poszerza perspektywę: pokazuje obyczaje, język codzienności, relacje rodzinne, rolę tradycji i to, jak Wschód łączy się z Zachodem. To jedna z najprzyjemniejszych dróg, by zrozumieć region bez wychodzenia z domu.